قال تعالى: والسماء ذات الحبك [الذاريات/ 7]، هي ذات الطرائق فمن الناس من تصور منها الطرائق المحسوسة بالنجوم والمجرة، ومنهم من اعتبر ذلك بما فيه من الطرائق المعقولة المدركة بالبصيرة، وإلى ذلك أشار بقوله تعالى: الذين يذكرون الله قياما وقعودا وعلى جنوبهم ويتفكرون في خلق السماوات والأرض ربنا ما خلقت هذا باطلا سبحانك فقنا عذاب النار [آل عمران/ 191]. وأصله من قولهم: بعير محبوك القرا ، أي: محكمه، والاحتباك: شد الإزار.
Exdore translation — not part of the source
Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "Yollara (hatlara) sahip göğe andolsun" [51:7]; o (hubuk), yollara/hatlara (tarîkalara) sahip [gök] demektir. İnsanlardan kimi bununla, yıldızlar ve samanyolu (galaksi) vasıtasıyla duyularla algılanan yolları/hatları tasavvur etmiştir; kimi de bunu, [gökte] bulunan, basiretle idrak edilen akılla kavranabilir yollar/hatlar olarak değerlendirmiştir. Buna, Yüce Allah'ın şu sözüyle işaret edilmiştir: "Onlar ayakta, otururken ve yanları üzere [yatarken] Allah'ı anar ve göklerin ve yerin yaratılışı üzerine düşünürler: Rabbimiz! Sen bunu boşuna yaratmadın, seni tenzih ederiz; bizi ateşin azabından koru" [3:191]. Bu kelimenin aslı, onların "sırtı muhkem/sağlam yapılı deve" (be'îrun mahbûku'l-karâ), yani sırtı sağlam kılınmış deve, şeklindeki ifadelerinden gelir. el-İhtibâk ise izârı (belden aşağı örtüyü) sıkıca bağlamaktır.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)