قال تعالى: ولهم مقامع من حديد [الحج/ 21] جمع مقمع، وهو ما يضرب به ويذلل، ولذلك يقال: قمعته فانقمع، أي: كففته فكف، والقمع والقمع: ما يصب به الشيء فيمنع من أن يسيل. و# في الحديث: «ويل لأقماع القول» أي: الذين يجعلون آذانهم كالأقماع فيتبعون أحاديث الناس، والقمع: الذباب الأزرق لكونه مقموعا، وتقمع الحمار: إذا ذب القمعة عن نفسه.
Exdore translation — not part of the source
Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "Onlar için demirden topuzlar (kamçılar) vardır" [22:21]. Buradaki مقامع kelimesi مقمع'in çoğuludur; o da kendisiyle vurulan ve (bir kimseyi) zelil edip boyun eğdiren şeydir. Bundan dolayı "قمعته فانقمع" denir; yani "onu engelledim/menettim, o da vazgeçti/durdu" demektir. القمع ve القمع (huni): kendisiyle bir şeyin döküldüğü ve o şeyin akıp saçılmasına engel olan alettir. Hadiste ise: "Sözün hunilerine (أقماع القول) yazıklar olsun" buyrulmuştur; yani kulaklarını huniler gibi yapıp insanların (her) sözünü/dedikodusunu peşine takanlara (yazıklar olsun). القمع: mavi sinektir; kovulup uzaklaştırıldığı (مقموع olduğu) için bu adı almıştır. "تقمع الحمار": eşek, üzerindeki القمعة'yi (bir tür sinek/at sineğini) kendinden kovup uzaklaştırdığında söylenir.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)