← İddia ve Kanıt

Sonsuz cehennem azabı adil mi?

İddia: "Sınırlı bir ömrün günahına sonsuz azap orantısızdır; merhametli bir Tanrı bunu yapmaz."

Kuran'ın çerçevesi: merhamet önceliklidir

  • "Rabbiniz merhamet etmeyi kendisine yazmıştır (gerekli kılmıştır)." (6:54)
  • "Merhametim her şeyi kapsar." (7:156)
  • "Allah'ın merhametinden ümit kesmeyin; Allah bütün günahları bağışlayabilir." (39:53)

"Ebedî" ifadesinin içindeki kayıt

Cehennemin sürekliliğini bildiren ayet bile bir istisna kaydı taşır:

  • "…orada ebedî kalacaklardır; Rabbinin dilemesi hariç. Şüphesiz Rabbin istediğini yapandır." (11:107)

Bu "illâ mâ şâe Rabbük" kaydı, azabın Allah'ın iradesine ve merhametine bağlı olduğunu açık bırakır; nitekim bazı âlimler (klasik dönemde dahil) cehennemin herkes için kayıtsız-şartsız ebedî olmadığını tartışmıştır.

Dürüst sınır

Ana akım anlayış, inkârda direnenler için azabın ebedî olduğunu söyler — bunu saklamıyoruz. Ama Kuran'ın merhamet-öncelikli dili ve 11:107'deki istisna kaydı, "sonsuz ve keyfî zulüm" resmini zorunlu kılmaz. Sürenin mahiyeti (gerçekten sonsuz mu, "dönemler/ahkâb" mı, Allah'ın dilemesine açık mı) kelâmî bir tartışmadır; tek okumayı dayatmıyoruz.

Kaynak: Kur'an ayetleri (M. Okuyan meali). Metin/yorum ayrımıyla, abartısız ve saygılı sunulur.

İlgili ayetler