← Rehberler

Kuran'a Göre Yönetici/Yönetim İlkeleri

Mâide 44'ten Yola Çıkarak Yönetici/Yönetim İlkeleri

Mâide 5:44 üç temel buyruk içerir: Allah'ın indirdiği ile hükmet, insanlardan korkma, ayetleri az bir bedele satma. Buradan Kuran'daki yönetim ilkeleri:

1. Hüküm Kaynağı

5:44, 5:48. Yönetici kanun koyucu değil uygulayıcıdır. Hükmün kaynağı vahiydir.

2. Adalet: Kayıtsız Şartsız

4:58, 38:26. Din, dil, ırk, yakınlık, menfaat gözetmeden adalet.

3. İnsanlardan Korkmama

5:44. Yönetici baskı altında eğilmez. Korkunun tek muhatabı Allah'tır.

4. Heváya Uymama

38:26, 5:48. Kişisel arzular kararları bozmasın. Güç heváyı büyütür.

5. Emaneti Ehline Verme

4:58. Görevlendirmede kriter ehliyettir; kayırmacılık değil.

6. Ayetleri Satmama

5:44. İlkeler dünyalık menfaate feda edilmez.

7. Halifelik Bilinci

38:26. Yönetici sahip değil emanetçidir.

8. Hesap Günü Bilinci

38:26, 5:48. Nihai sorumluluk ahirettedir.

9. Hizmet Odaklı Yönetim

5:48. "İyiliklerde yarışın." İktidar ayrıcalık değil hizmet fırsatıdır.

10. Şûrâ — Danışarak Yönetim

42:38, 3:159. Kararlar danışmayla alınır; sonra tevekkül.

11. Zor Durumda Adalet

4:135. Kendi, anne-baba, yakın aleyhine de olsa adalet.

12. Düşmana Bile Adalet

5:8. Kin, adaleti engellememelidir.

13. Kısmî Taviz Yok

5:49. "İndirdiğinin bir kısmından saptırmasınlar."

14. Yönetim Ahlakı

16:90. Adalet, ihsan, yakınlara verme — fahşâ, münker, bağy'dan sakınma.

15. İktidarın Amacı

22:41. Namaz, zekât, iyiliği emir, kötülükten sakındırma.

Sonuç — 10 Madde

  1. Kaynak: Hüküm vahyedilene dayanır (5:44, 5:48-49)
  2. Adalet: Kendi, yakını, düşmanı aleyhine de olsa (4:58, 4:135, 5:8, 38:26)
  3. Şûrâ: Kararlar danışarak alınır (42:38, 3:159)
  4. Cesaret: İnsanlardan korkmaz (5:44)
  5. Hevá: Kişisel arzuyu dizginler (38:26, 5:8)
  6. Dürüstlük: İlkeleri satmaz; kısmî taviz vermez (5:44, 5:49)
  7. Liyakat: Emaneti ehline verir (4:58)
  8. Tevezu: Sahip değil halifedir (38:26, 16:90)
  9. Hesap: Ahirette sorgulanacağını bilir (38:26, 5:48, 22:41)
  10. Hizmet: Güç hayırlarda yarışma aracıdır (5:48, 22:41)

Kaynak: Kur'an ayetleri (M. Okuyan meali) + kuranokuyan.com. Kuran-merkezli, mezhep-üstü, atıflı.