كعب الرجل: العظم الذي عند ملتقى القدم والساق. قال: وأرجلكم إلى الكعبين [المائدة/ 6]. والكعبة: كل بيت على هيئته في التربيع، وبها سميت الكعبة. قال تعالى: جعل الله الكعبة البيت الحرام قياما للناس [المائدة/ 97]. وذو الكعبات: بيت كان في الجاهلية لبني ربيعة، وفلان جالس في كعبته، أي: غرفته وبيته على تلك الهيئة، وامرأة كاعب: تكعب ثدياها، وقد كعبت كعابة، والجمع كواعب، قال: وكواعب أترابا [النبأ/ 33]، وقد يقال: كعب الثدي كعبا، وكعب تكعيبا ، وثوب مكعب: مطوي شديد الإدراج، وكل ما بين العقدتين من القصب والرمح يقال له: كعب، تشبيها بالكعب في الفصل بين العقدتين، كفصل الكعب بين الساق والقدم.
Exdore translation — not part of the source
Ka'bü'r-recül (aşık/topuk kemiği): ayak ile bacağın (incik) birleştiği yerdeki kemiktir. (Allah) buyurdu: "Ayaklarınızı da topuklara (ka'beyn) kadar (yıkayın)" [5:6]. el-Ka'be: kare (dört köşeli) biçimdeki her yapıdır; Kâbe de buna nispetle böyle adlandırılmıştır. Yüce Allah buyurdu: "Allah, Kâbe'yi, o Beyt-i Harâm'ı insanlar için bir dayanak (kıvam) kıldı" [5:97]. Zü'l-Ka'abât: Cahiliye döneminde Benî Rabîa'ya ait bir mâbeddi. "Falanca ka'besinde oturuyor" denir; yani o (dört köşeli) biçimdeki odasında ve evinde. "Kâ'ib kadın": memeleri tomurcuklanıp yuvarlaklaşan kadındır. "Ke'abet ke'âbeten (memeleri tomurcuklandı)" denilmiştir, çoğulu "kevâ'ib"tir. (Allah) buyurdu: "Ve yaşıt (denk yaşta) genç kızlar (kevâ'ib)" [78:33]. "Meme tomurcuklandı (ke'abe's-sedyü ke'ban)" da denir, "ke'abe tek'îben" de. "Mükaab elbise": katlanmış, sıkıca dürülüp sarılmış elbisedir. Kamıştan ve mızraktan iki boğum arasında kalan her parçaya "ka'b" denir; bu, iki boğumun arasını ayırması bakımından "ka'b"a benzetilerek söylenir; tıpkı ka'b (aşık kemiği)'ın bacak ile ayak arasını ayırması gibi.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)