القلد: الفتل. يقال قلدت الحبل فهو قليد ومقلود، والقلادة: المفتولة التي تجعل في العنق من خيط وفضة وغيرهما، وبها شبه كل ما يتطوق، وكل ما يحيط بشيء. يقال: تقلد سيفه تشبيها بالقلادة، كقوله: توشح به تشبيها بالوشاح، وقلدته سيفا يقال تارة إذا وشحته به، وتارة إذا ضربت عنقه. وقلدته عملا: ألزمته. وقلدته هجاء: ألزمته، وقوله: له مقاليد السماوات والأرض [الزمر/ 63] أي: ما يحيط بها، وقيل: خزائنها، وقيل: مفاتحها والإشارة بكلها إلى معنى واحد، وهو قدرته تعالى عليها وحفظه لها.
Exdore translation — not part of the source
el-Kald: bükmek, örmek. "İpi büktüm (ördüm)" denir; o da kalîd ve maklûddur (bükülmüş). el-Kılâde (gerdanlık): iplik, gümüş vb. şeylerden yapılıp boyna takılan bükülmüş şeydir. Halka gibi boyuna geçirilen ve bir şeyi çevreleyip kuşatan her şey buna benzetilir. "Kılıcını taktı (tekallade)" denir; bu, gerdanlığa (kılâde) benzetilerek söylenir; tıpkı "onu omuza astı (teveşşaha)" sözünün omuz kuşağına (vişâh) benzetilerek söylenmesi gibi. "Ona kılıç kallettim (kalledtu-hu seyfen)" ifadesi bazen onu kılıçla kuşattığında, bazen de boynunu (kılıçla) vurduğunda söylenir. "Ona bir işi kalledtim (kalledtu-hu amelen)": onu ona yükledim, onu ondan sorumlu kıldım. "Ona bir hicvi kalledtim (kalledtu-hu hicâen)": onu ona yapıştırdım, ondan ayrılmaz kıldım. Yüce Allah'ın "Göklerin ve yerin anahtarları (mekâlîd) O'nundur" [39:63] sözü, yani onları kuşatan şey demektir. "Onların hazineleri" de denilmiştir, "onların anahtarları" da denilmiştir. Bunların hepsiyle işaret edilen tek bir manadır: Yüce Allah'ın onlar üzerindeki kudreti ve onları koruyup gözetmesidir.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)