الوصب: السقم اللازم، وقد وصب فلان فهو وصب، وأوصبه كذا فهو يتوصب نحو: يتوجع. قال تعالى: ولهم عذاب واصب [الصافات/ 9]، وله الدين واصبا [النحل/ 52]. فتوعد لمن اتخذ إلهين، وتنبيه أن جزاء من فعل ذلك عذاب لازم شديد، ويكون الدين هاهنا الطاعة، ومعنى الواصب الدائم. أي: حق الإنسان أن يطيعه دائما في جميع أحواله، كما وصف به الملائكة حيث قال: لا يعصون الله ما أمرهم ويفعلون ما يؤمرون [التحريم/ 6] ويقال: وصب وصوبا: دام، ووصب الدين: وجب، ومفازة واصبة: بعيدة لا غاية لها.
Exdore translation — not part of the source
el-Vasab: Kalıcı hastalık/rahatsızlık. "Vasibe fülân" (falanca hastalandı) denir, o kişi de "vasib"tir. "Evsabehû kezâ" (o şey ona hastalık/acı verdi) denir; o da "yetevassab" (sızlar/acı çeker), tıpkı "yetevecca'" (acı duyar) gibi. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "Onlar için kalıcı (vâsib) bir azap vardır" [37:9]; ve: "Din/itaat kalıcı olarak (vâsiben) yalnız O'nundur" [16:52]. Bu, iki ilah edinen kimseye yönelik bir tehdit ve bunu yapanın cezasının kalıcı, şiddetli bir azap olacağına dair bir uyarıdır. Buradaki "din" itaat anlamındadır; "vâsib"in anlamı ise sürekli/daimî demektir. Yani insanın hakkı/görevi, bütün hâllerinde O'na daima itaat etmesidir; nitekim (Allah) melekleri şöyle nitelemiştir: "Allah'ın kendilerine emrettiğine karşı gelmezler ve emrolundukları şeyi yaparlar" [66:6]. Ayrıca "vasabe vusûben: sürüp gitti, devam etti" denir. "Vasabe'd-dîn": (Borç, ödeme) vacip oldu/gerekli oldu. "Mefâze vâsibe": Ucu bucağı olmayan, sınırsız uzaklıktaki çöl/tehlikeli geçit.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)