الميد: اضطراب الشيء العظيم كاضطراب الأرض. قال تعالى: أن تميد بكم [النحل/ 15]، يقولون لي: فيك انقباض وإنما %~% رأوا رجلا عن موقف الذل أحجما خفيف الحاذ من فتيان جرم أن تميد بهم [الأنبياء/ 31]. ومادت الأغصان تميد، وقيل الميدان في قول الشاعر: 432- نعيما وميدانا من العيش أخضرا وقيل: هو الممتد من العيش، وميدان الدابة منه، والمائدة: الطبق الذي عليه الطعام، ويقال لكل واحدة منها [مائدة] ، ويقال: مادني يميدني، أي: أطعمني، وقيل: يعشينى، وقوله تعالى: أنزل علينا مائدة من السماء [المائدة/ 114] قيل: استدعوا طعاما، وقيل: استدعوا علما، وسماه مائدة من حيث إن العلم غذاء القلوب كما أن الطعام غذاء الأبدان.
Exdore translation — not part of the source
el-Meyd: Büyük bir şeyin, yerin sarsılması gibi çalkalanıp sarsılmasıdır. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "Sizi sarsar diye" [16:15]. Şair der ki: Bana "Sende bir çekingenlik var" derler; oysa onlar yalnızca %~% zillet mevkiinden geri duran bir adam gördüler, Cerm gençlerinden, hafif yapılı, ince belli biri. "Onları sarsar diye" [21:31]. Dallar da sallanıp eğilir (mâdeti'l-agsân, temîd). el-Meydân kelimesinin şairin şu sözünde geçtiği söylenmiştir: Bir nimet ve yeşil bir yaşam meydanı. O (meydân), yaşamın uzayıp giden bolluğudur da denmiştir. Hayvanın meydanı da bundandır. el-Mâide: üzerinde yemek bulunan sofradır; bunların her birine [mâide] denir. "Mâdenî yemîdunî" denir, yani: beni doyurdu; "bana akşam yemeği yedirdi" de denmiştir. Yüce Allah'ın "Üzerimize gökten bir sofra indir" [5:114] sözüne gelince: denildi ki onlar yemek istediler; ilim istediler de denmiştir. Onu mâide diye adlandırması, ilmin -tıpkı yemeğin bedenlerin gıdası olması gibi- kalplerin gıdası olması yönündendir.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)