السول: الحاجة التي تحرص النفس عليها، قال: قد أوتيت سؤلك يا موسى [طه/ 36]، وذلك ما سأله بقوله: رب اشرح لي صدري [طه/ 25]، والتسويل: تزيين النفس لما تحرص عليه، وتصوير القبيح منه بصورة الحسن، قال: بل سولت لكم أنفسكم أمرا [يوسف/ 18]، الشيطان سول لهم [محمد/ 25]، وقال بعض الأدباء: 253- سالت هذيل رسول الله فاحشة أي: طلبت منه سولا. قال: وليس من سأل كما قال كثير من الأدباء. والسول يقارب الأمنية، لكن الأمنية تقال فيما قدره الإنسان، والسؤل فيما طلب، فكأن السؤل يكون بعد الأمنية.
Exdore çevirisi — kaynağın parçası değildir
es-Sûl (es-Sü'l): Nefsin üzerine düşkünlük ve hırs gösterdiği ihtiyaç. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "Ey Mûsâ, istediğin (sü'l) sana verildi" [20:36]; bu da onun "Rabbim, göğsümü (kalbimi) genişlet (aç)" [20:25] sözüyle istediği şeydir. et-Tesvîl: Nefsin, hırs gösterdiği şeyi (kendine) süslemesi ve ondaki çirkini güzel suretinde göstermesidir. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "Hayır, nefisleriniz size bir işi süsleyip hoş gösterdi (sevvelet)" [12:18]; "Şeytan onlara (kötülüğü) süsleyip hoş gösterdi (sevvele)" [47:25]. Ediplerden biri şöyle demiştir: 253- Hüzeyl (kabilesi), Allah'ın Resulünden bir çirkinlik (fâhişe) istedi (diledi). Yani: ondan bir dilek (sûl) talep etti. (İsfahânî) der ki: Bu kelime, birçok edibin dediği gibi "seele" (sormak/istemek) kökünden değildir. es-Sûl, el-ümniyye'ye (temenni/arzu) yakındır; ancak ümniyye, insanın (zihninde) takdir ettiği (tasarladığı) şey için; sü'l ise talep ettiği şey için kullanılır. Sanki sü'l, ümniyyeden sonra gelmektedir.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)