البرق: لمعان السحاب، قال تعالى: فيه ظلمات ورعد وبرق [البقرة/ 19]. يقال: برق وأبرق ، وبرق يقال في كل ما يلمع، نحو: سيف بارق، وبرق وبرق يقال في العين إذا اضطربت وجالت من خوف قال عز وجل: فإذا برق البصر [القيامة/ 7]، وقرئ: (برق) ، وتصور منه تارة اختلاف اللون فقيل البرقة للأرض ذات حجارة مختلفة الألوان، والأبرق: الجبل فيه سواد وبياض، وسموا العين برقاء لذلك، وناقة بروق: تلمع بذنبها، والبروقة: شجرة تخضر إذا رأت السحاب، وهي التي يقال فيها: أشكر من بروقة . وبرق طعامه بزيت: إذا جعل فيه قليلا يلمع منه، والبارقة والأبيرق: السيف، للمعانه، والبراق، قيل: هو دابة ركبها النبي (صلى الله عليه وسلم آله) لما عرج به ، والله أعلم بكيفيته، والإبريق معروف، وتصور من البرق ما يظهر من تجويفه، وقيل: برق فلان ورعد، وأبرق وأرعد: إذا تهدد.
Exdore translation — not part of the source
البرق: bulutun parıltısı, şimşek. Yüce Allah buyurdu: "Onda karanlıklar, gök gürültüsü ve şimşek vardır" [2:19]. Denir ki: برق ve أبرق. برق, parıldayan her şey için kullanılır; örneğin: سيف بارق (parlayan kılıç). بَرَقَ ve بَرِقَ, göz için, korkudan çırpınıp fırıl fırıl döndüğünde kullanılır. Yüce Allah buyurdu: "Göz şaşkına döndüğü (بَرِقَ) zaman" [75:7]; بَرَقَ (parladı) şeklinde de okunmuştur. Bazen ondan renk farklılığı tasavvur edilmiş, böylece muhtelif renkte taşları olan yere البرقة denmiştir. الأبرق: içinde siyahlık ve beyazlık bulunan dağdır; göze de bundan dolayı برقاء demişlerdir. ناقة بروق: kuyruğuyla parıldayan dişi deve. البروقة: bulutu görünce yeşeren bir bitkidir; hakkında "أشكر من بروقة (bir beruka'dan daha şükredici)" denen bitki budur. برق طعامه بزيت: yemeğine, kendisinden parıltı verecek kadar az zeytinyağı koyduğu zaman böyle denir. البارقة ve الأبيرق: parıltısı sebebiyle kılıç. البراق: denildiğine göre, Peygamber (s.a.v.) mirac ettirildiğinde bindiği binektir; niteliğini Allah daha iyi bilir. الإبريق (ibrik) bilinen şeydir; oyuğundan görünen parıltı sebebiyle البرق'tan tasavvur edilmiştir. Denir ki: برق فلان ورعد، وأبرق وأرعد: tehdit ettiği, gözdağı verdiği zaman.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)