الغوث يقال في النصرة، والغيث في المطر، واستغثته: طلبت الغوث أو الغيث، فأغاثني من الغوث، وغاثني من الغيث، وغوثت من الغوث، قال تعالى: إذ تستغيثون ربكم [الأنفال/ 9]، وقال: فاستغاثه الذي من شيعته على الذي من عدوه [القصص/ 15]، وقوله: وإن يستغيثوا يغاثوا بماء كالمهل [الكهف/ 29]، فإنه يصح أن يكون من الغيث، ويصح أن يكون من الغوث، وكذا يغاثوا، يصح فيه المعنيان. والغيث: المطر في قوله: كمثل غيث أعجب الكفار نباته [الحديد/ 20]، قال الشاعر: 344- سمعت الناس ينتجعون غيثا %~% فقلت لصيدح انتجعي بلالا غور الغور: المنهبط من الأرض، يقال: غار الرجل، وأغار، وغارت عينه غورا وغئورا ، وقوله تعالى: ماؤكم غورا [الملك/ 30]، أي: غائرا. وقال: أو يصبح ماؤها غورا [الكهف/ 41]. والغار في الجبل. قال: إذ هما في الغار [التوبة/ 40]، وكني عن الفرج والبطن بالغارين ، والمغار من المكان كالغور، قال: لو يجدون ملجأ أو مغارات أو مدخلا [التوبة/ 57]، وغارت الشمس غيارا، قال الشاعر: 345- هل الدهر إلا ليلة ونهارها %~% وإلا طلوع الشمس ثم غيارها وغور: نزل غورا، وأغار على العدو إغارة وغارة. قال تعالى: فالمغيرات صبحا [العاديات/ 3]، عبارة عن الخيل.
Exdore çevirisi — kaynağın parçası değildir
الغوث (gavs): yardım hakkında kullanılır; الغيث (gays) ise yağmur hakkında kullanılır. "استغثته" (ondan yardım/gavs veya yağmur/gays istedim) denir; "فأغاثني" gavs'tan (yardımdan) gelir; "وغاثني" gays'tan (yağmurdan) gelir; "وغوثت" gavs'tan gelir. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "Rabbinizden yardım istediğinizde (تستغيثون)" [8:9]. Şöyle de buyurdu: "Kendi tarafından olan kişi, düşmanından olana karşı ondan yardım istedi (فاستغاثه)" [28:15]. Ve şu söz: "Yardım isterlerse, erimiş maden gibi bir suyla imdatlarına koşulur (يغاثوا)" [18:29]. Bu, gays'tan (yağmurdan) olması da doğrudur, gavs'tan (yardımdan) olması da doğrudur; يغاثوا da böyledir, onda her iki mana da doğrudur. الغيث ise şu sözdeki gibi yağmur anlamındadır: "Bitkisi kâfirlerin/ekincilerin hoşuna giden bir yağmur gibi" [57:20]. Şair şöyle demiştir: 344- İnsanların bir yağmurun (غيث) peşine düşüp otlak aradığını işittim %~% Ben de Saydah'a dedim: sen (o yağmura değil) Bilâl'e yönel. غور الغور (gavr): yerin çukur/alçalmış kısmıdır. "غار الرجل" (adam çukura indi), "وأغار" (aynı anlamda), "وغارت عينه غورا وغئورا" (gözü içine çöktü) denir. Yüce Allah'ın şu sözü: "Suyunuz çekilip yerin dibine giderse (غورا)" [67:30], yani "غائرا" (dibe çekilmiş) demektir. Şöyle de buyurdu: "Yahut suyu çekilip dibe gider (غورا)" [18:41]. الغار: dağdaki mağaradır. Şöyle buyurdu: "Hani ikisi mağaradaydı (الغار)" [9:40]. الغارين (iki mağara) ile ferc ve karından kinaye edilmiştir. المغار, yer bakımından الغور gibidir; şöyle buyurdu: "Sığınacak bir yer ya da mağaralar (مغارات) veya girecek bir delik bulsalar" [9:57]. "وغارت الشمس غيارا" (güneş battı) denir. Şair şöyle demiştir: 345- Zaman, bir gece ve onun gündüzünden başka bir şey mi ki? %~% Ve güneşin doğuşundan sonra da batışından başka? وغور: dibe indi anlamındadır. "أغار على العدو إغارة وغارة" (düşmana baskın yaptı/akın etti) denir. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "Sabahleyin baskın yapanlara (فالمغيرات)" [100:3]; bu, atlardan (süvarilerden) kinayedir.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)