الفلق: شق الشيء وإبانة بعضه عن بعض. يقال: فلقته فانفلق. قال تعالى: فالق الإصباح [الأنعام/ 96]، إن الله فالق الحب والنوى [الأنعام/ 95]، فانفلق فكان كل فرق كالطود العظيم [الشعراء/ 63]، وقيل للمطمئن من الأرض بين ربوتين: فلق، وقوله: قل أعوذ برب الفلق [الفلق/ 1]، أي: الصبح، وقيل: الأنهار المذكورة في قوله: أمن جعل الأرض قرارا وجعل خلالها أنهارا [النمل/ 61]، وقيل: هو الكلمة التي علم الله تعالى موسى ففلق بها البحر، والفلق: المفلوق، كالنقض والنكث للمنقوض والمنكوث، وقيل الفلق: العجب، والفيلق كذلك، والفليق والفالق: ما بين الجبلين وما بين السنامين من ظهر البعير.
Exdore translation — not part of the source
el-Falq: bir şeyi yarmak ve bir kısmını diğerinden ayırmaktır. "Falaqtuhu fenfalaqa" (onu yardım, o da yarıldı) denir. Yüce Allah buyurdu: "Sabahı yarıp çıkaran" [6:96]; "Şüphesiz Allah, taneyi ve çekirdeği yarandır" [6:95]; "Böylece (deniz) yarıldı da her parça koca bir dağ gibi oldu" [26:63]. İki tepe arasındaki alçak/çukur araziye "falaq" denmiştir. "De ki: Felakın Rabbine sığınırım" [113:1] sözü, yani sabahın (Rabbine). Denildi ki (felak): şu ayette anılan nehirlerdir: "Yeryüzünü oturulacak/karar kılınacak bir yer yapan ve aralarında nehirler var eden kim(dir)?" [27:61]. Yine denildi ki: o, Yüce Allah'ın Musa'ya öğrettiği ve onunla denizi yardığı kelimedir. el-Falaq: yarılmış olan (meflûk); tıpkı "nakd"ın "menkûd" (bozulmuş) ve "neks"in "menkûs" (çözülmüş) için kullanıldığı gibi (masdarın maf'ûl anlamında kullanılması). Denildi ki el-falaq: şaşkınlık/hayret (acaib); "el-feylaq" da öyledir. el-Felîk ve el-fâlik: iki dağ arasındaki (yer) ile devenin sırtında iki hörgüç arasındaki (çukur yer)dir.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)