← İddia ve Kanıt

Allah her günahı affeder mi?

Soru/İddia: "Allah her günahı affeder mi? Bir yanda 'Allah bütün günahları bağışlar' (39:53), öbür yanda 'Allah kendisine ortak koşulmasını bağışlamaz' (4:48) deniyor. Bu bir çelişki değil mi?"

İki ayet

"…Şüphesiz Allah bütün günahları bağışlar. Şüphesiz O çok bağışlayan, çok merhametlidir." (39:53)

"Şüphesiz Allah kendisine ortak koşulmasını (şirk) bağışlamaz; bundan başkasını dilediği kimse için bağışlar." (4:48; aynısı 4:116)

Çelişki mi, şart mı?

İki ayet aynı şartı farklı yönden söyler: tevbe / O'na dönüş.

  • 39:53'ün hemen ardından gelen ayet bunu açıkça koşullar: "Rabbinize dönün ve O'na teslim olun, azap gelmeden önce." (39:54) Yani "bütün günahları bağışlar" sözü, O'na yönelen kul içindir.
  • 4:48'in "bağışlamaz" dediği şirk, tevbe edilmeden, şirk üzere ölmektir. Tevbe ile şirk bile bağışlanır — nitekim Kuran, iman edip O'na yönelenin kötülüklerini "iyiliklere çevirir" der (25:70; 20:82). Kapanan kapı, ölüm anına ertelenen veya inkâr üzere ölen tevbedir (4:18).

Şirkten tövbe edilirse? — Kuran'ın açık cevabı

Bu, varsayım değil; Kuran şirkin/inkârın kendisi için bunu açıkça söyler:

"Kâfir olanlara de ki: (İnkârdan) vazgeçerlerse, geçmiş (günahları) bağışlanacaktır." (8:38)

Ve en ağır üçlüyü — şirk, haksız cana kıyma, zina — sayıp ebedî azapla uyaran 25:68-69'un hemen ardından istisna gelir:

"Ancak iman eden ve iyi iş(ler) yapıp (O'na) yönelenlerin kötülüklerini Allah iyiliklere çevirir." (25:70)

Tarih de bunu doğrular: ilk Müslüman kuşağın çoğu eski müşriklerdi; tevhide dönmeleriyle geçmişleri bağışlandı (8:38'in muhatabı tam olarak onlardır).

Yani:

  • Tevbe ile: her günah — şirk dâhil — bağışlanabilir (8:38; 39:53; 25:70; 42:25).
  • Tevbesiz, şirk üzere ölümle: şirk bağışlanmaz (4:48).

Dürüst sınır

  • Açık olan: Allah'ın rahmetinden ümit kesmek yasaktır (39:53) ve tevbe kapısı ölüm gelmeden açıktır (39:54; 4:18). Tevbe eden için "affedilmeyecek günah" Kuran'da yoktur.
  • İlâhî takdire bırakılan: Şirkin altındaki günahlar için 4:48 "dilediği kimse için" der — bu, Allah'ın iradesine ait bir alandır; hiçbir kul için kesin hüküm (ne "kurtuldu" ne "mahvoldu") biz veremeyiz.
  • Tartışılan yorum: "Dilediği kimse" ifadesinin kapsamı ve şirk üzere ölenin durumu kelâmî tartışma konusudur; biz metnin dediğini veriyoruz, ötesini Allah'a bırakıyoruz.

Sonuç: Görünen çelişki bir şart meselesidir, gerçek bir çelişki değil: tevbe ve dönüş ile Allah her günahı bağışlayabilir; tevbesiz şirk üzere ölüm ise istisnadır. İki ayet birbirini tamamlar.

Kaynak: Kur'an ayetleri (M. Okuyan meali). İçerik metin/yorum ayrımıyla sunulur.

İlgili ayetler