الرهبة والرهب: مخافة مع تحرز واضطراب، قال: لأنتم أشد رهبة [الحشر/ 13]، وقال: جناحك من الرهب [القصص/ 32]، وقرئ: من الرهب ، أي: الفزع. قال مقاتل: خرجت ألتمس تفسير الرهب، فلقيت أعرابية وأنا آكل، فقالت: يا عبد الله، تصدق علي، فملأت كفي لأدفع إليها، فقالت: هاهنا في رهبي ، أي: كمي. والأول أصح. قال تعالى: ويدعوننا رغبا ورهبا [الأنبياء/ 90]، وقال: ترهبون به عدو الله [الأنفال/ 60]، وقوله: واسترهبوهم [الأعراف/ 116]، أي: حملوهم على أن يرهبوا، وإياي فارهبون [البقرة/ 40]، أي: فخافون، والترهب: التعبد، وهو استعمال الرهبة، والرهبانية: غلو في تحمل التعبد، من فرط الرهبة. قال: ورهبانية ابتدعوها [الحديد/ 27]، والرهبان يكون واحدا، وجمعا، فمن جعله واحدا جمعه على رهابين، ورهابنة بالجمع أليق. والإرهاب: فزع الإبل، وإنما هو من: أرهبت. ومنه: الرهب من الإبل، وقالت العرب: رهبوت خير من رحموت .
Exdore çevirisi — kaynağın parçası değildir
er-Rehbe ve er-Reheb: Sakınma ve tedirginlikle birlikte olan korkudur. (Yüce Allah) şöyle buyurmuştur: "Şüphesiz siz, korku bakımından daha çetinsiniz" [59:13]. Yine şöyle buyurmuştur: "Korkudan (dolayı) kanadını (kendine çek)" [28:32]. "Mine'r-raheb" şeklinde de okunmuştur; yani: Dehşet/ürperti anlamında. Mukātil şöyle demiştir: "Reheb" kelimesinin açıklamasını aramak üzere çıktım. Ben yemek yerken bedevî bir kadınla karşılaştım. Kadın: "Ey Allah'ın kulu, bana sadaka ver" dedi. Ben de ona vermek için avucumu doldurdum. Bunun üzerine kadın: "Şuraya, rehbime (koy)" dedi; yani: Yenime. Fakat birincisi daha doğrudur. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "Bize umarak ve korkarak dua ederlerdi" [21:90]. Yine şöyle buyurmuştur: "Onunla Allah'ın düşmanını korkutursunuz" [8:60]. "Onları korkuttular (isterhebûhum)" [7:116] sözü ise şu demektir: Onları korkuya kapılmaya sevk ettiler. "Yalnızca benden korkun (ve iyyâye ferhebûn)" [2:40], yani: Benden korkun. et-Terehhub: İbadete kapanmaktır (tapınmadır); bu da rehbe'nin (korkunun) kullanımıdır. er-Rehbâniyye: Aşırı korkudan dolayı ibadet yükünü taşımada aşırıya gitmektir. (Yüce Allah) şöyle buyurmuştur: "Ve uydurdukları ruhbanlık" [57:27]. "er-Rehbân" hem tekil hem çoğul olabilir. Kim onu tekil sayarsa çoğulunu "rehâbîn" yapar; "rehâbine" ise çoğul (kelimenin çoğul kabul edilmesi) ile daha uygundur. el-İrhâb: Develeri ürkütmektir; bu ancak "erhebtu" fiilindendir. "er-Reheb" (bir tür deve) de bundandır. Araplar: "Rahebût, rahamûttan iyidir" (korkulur olmak, merhamet edilir olmaktan iyidir) demişlerdir.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)