يقال: وقدت النار تقد وقودا ووقدا، والوقود يقال للحطب المجعول للوقود، ولما حصل من اللهب. قال تعالى: وقودها الناس والحجارة [البقرة/ 24]، أولئك هم وقود النار [آل عمران/ 10]، النار ذات الوقود [البروج/ 5] واستوقدت النار: إذا ترشحت لإيقادها، وأوقدتها. قال تعالى: مثلهم كمثل الذي استوقد نارا [البقرة/ 17]، ومما يوقدون عليه في النار [الرعد/ 17]، فأوقد لي يا هامان [القصص/ 38]، نار الله الموقدة [الهمزة/ 6] ومنه: وقدة الصيف أشد حرا ، واتقد فلان غضبا. ويستعار وقد واتقد للحرب كاستعارة النار والاشتعال، ونحو ذلك لها. قال تعالى: كلما أوقدوا نارا للحرب أطفأها الله [المائدة/ 64] وقد يستعار ذلك للتلألؤ، فيقال: اتقد الجوهر والذهب.
Exdore translation — not part of the source
Şöyle denir: "Ateş yandı/tutuştu (vekadeti'n-nâr tekıdu vukûden ve vakden)". El-vakûd (yakıt), yakmak için hazırlanan odun için ve alevden hasıl olan (şey) için kullanılır. Yüce Allah şöyle buyurdu: "Onun yakıtı insanlar ve taşlardır" [2:24], "İşte onlar ateşin yakıtıdır" [3:10], "Yakıtı olan (o) ateş" [85:5]. İstevkadeti'n-nâr: ateş yakılmaya elverişli hale geldiğinde (denir); "onu yaktım (evkadtühâ)" (anlamında da). Yüce Allah şöyle buyurdu: "Onların durumu, bir ateş tutuşturan kimsenin durumu gibidir" [2:17], "ve ateşte üzerine yaktıkları şeyden" [13:17], "Ey Hâmân, benim için (ateş) yak" [28:38], "Allah'ın tutuşturulmuş ateşi" [104:6]. Bundan (türeyerek): "Yazın vakdesi (kızgın sıcağı) ısı bakımından en şiddetlidir" (denir). "Falanca öfkeyle tutuştu (ittekade fülânun ğadaben)". "Vekade" ve "ittekade", ateş ve tutuşma (iştial) istiaresi gibi savaş için de mecazen kullanılır; benzerleri de bunun için (öyle kullanılır). Yüce Allah şöyle buyurdu: "Ne zaman savaş için bir ateş yaksalar, Allah onu söndürür" [5:64]. Bu (kelime) bazen parıldama için de istiare edilir; "cevher ve altın parıldadı (ittekade)" denir.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)