الخشوع: الضراعة، وأكثر ما يستعمل الخشوع فيما يوجد على الجوارح. والضراعة أكثر ما تستعمل فيما يوجد في القلب ولذلك قيل فيما روي: روي: «إذا ضرع القلب خشعت الجوارح» . قال تعالى: ويزيدهم خشوعا [الإسراء/ 109]، وقال: الذين هم في صلاتهم خاشعون [المؤمنون/ 2]، وكانوا لنا خاشعين [الأنبياء/ 90]، وخشعت الأصوات [طه/ 108]، خاشعة أبصارهم [القلم/ 43]، أبصارها خاشعة [النازعات/ 9]، كناية عنها وتنبيها على تزعزعها كقوله: إذا رجت الأرض رجا [الواقعة/ 4]، وإذا زلزلت الأرض زلزالها [الزلزلة/ 1]، يوم تمور السماء مورا وتسير الجبال سيرا [الطور/ 9- 10].
Exdore çevirisi — kaynağın parçası değildir
el-Huşû': boyun eğme, yalvarma (darâa). Huşû' çoğunlukla azalarda (bedende) görülen hâl için kullanılır; darâa ise çoğunlukla kalpte bulunan hâl için kullanılır. Bu sebeple rivayet edilen şu sözde şöyle denilmiştir: «Kalp yalvarıp boyun eğdiğinde (daraa) azalar huşû' duyar.» Yüce Allah şöyle buyurdu: "Ve bu onların huşûunu artırır" [17:109]. Ve şöyle buyurdu: "Onlar ki namazlarında huşû' içindedirler" [23:2]; "Ve bize huşû' duyanlardı" [21:90]; "Sesler huşû' ile kısıldı" [20:108]; "Gözleri huşû' içinde (düşkün)" [68:43]; "Gözleri huşû' içindedir" [79:9] — bu, onlardan (gözlerden) kinaye olup onların sarsılıp titremesine bir işarettir; tıpkı şu sözü gibi: "Yer şiddetle sarsıldığında" [56:4]; "Yer o sarsıntısıyla sarsıldığında" [99:1]; "O gün gök çalkalanıp döner ve dağlar yürüyüp gider" [52:9, 52:10].
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)