أصل السبع العدد، قال: سبع سماوات [البقرة/ 29]، سبعا شدادا [النبأ/ 16]، يعني: السموات السبع وسبع سنبلات [يوسف/ 46]، سبع ليال [الحاقة/ 7]، سبعة وثامنهم كلبهم [الكهف/ 22]، سبعون ذراعا [الحاقة/ 32]، سبعين مرة [التوبة/ 80]، سبعا من المثاني [الحجر/ 87]. قيل: سورة الحمد لكونها سبع آيات، السبع الطوال: من البقرة إلى الأعراف، وسمي سور القرآن المثاني، لأنه يثنى فيها القصص، ومنه: السبع، والسبيع والسبع، في الورود. والأسبوع جمعه: أسابيع، ويقال: طفت بالبيت أسبوعا، وأسابيع، وسبعت القوم: كنت سابعهم، وأخذت سبع أموالهم، والسبع: معروف. وقيل: سمي بذلك لتمام قوته، وذلك أن السبع من الأعداد التامة، وقول الهذلي: 225- كأنه عبد لآل أبي ربيعة مسبع أي: قد وقع السبع في غنمه، وقيل: معناه صخب الشوارب لا يزال كأنه %~% عبد لآل أبي ربيعة مسبع المهمل مع السباع، ويروى (مسبع) بفتح الباء، وكني بالمسبع عن الدعي الذي لا يعرف أبوه، وسبع فلان فلانا: اغتابه، وأكل لحمه أكل السباع، والمسبع: موضع السبع.
Exdore translation — not part of the source
"Seb'" kelimesinin aslı sayıdır (yedi). Allah şöyle buyurdu: "yedi gök" [2:29], "yedi sağlam (gök)" [78:16] — yani yedi gökler; "yedi başak" [12:46], "yedi gece" [69:7], "yedidirler, sekizincisi köpekleridir" [18:22], "yetmiş arşın" [69:32], "yetmiş kez" [9:80], "mesânîden yedi" [15:87]. Denildi ki: (bununla kastedilen) Fâtiha sûresidir; çünkü o yedi ayettir. "es-Seb'u't-tıvâl" (yedi uzun sûre): Bakara'dan A'râf'a kadar olanlardır. Kuran'ın sûrelerine "mesânî" adı verilmiştir; çünkü onlarda kıssalar tekrarlanır (yusnâ). Bundan (bu kökten) ayrıca suya gelme (vürûd) hakkında kullanılan "es-sib'", "es-sebî'" ve "es-sub'" (kelimeleri) gelir. "el-Usbû'" (hafta) kelimesinin çoğulu "esâbî'"dir. "Beyt'i bir usbû' tavaf ettim" ve "esâbî' tavaf ettim" denir. "Sebe'tu'l-kavme": Topluluğun yedincisi oldum ve mallarının yedide birini aldım. "es-Seb'" (yırtıcı hayvan) ise bilinen (anlamdadır). Denildi ki: Gücünün tam oluşu sebebiyle bu adı almıştır; çünkü yedi, tam sayılardandır. Hüzelî'nin şu sözü de (bu köktendir): 225- Sanki o, Ebû Rebîa ailesinin "musbi'" (مُسْبِع) bir kölesidir Yani: Sürüsüne yırtıcı hayvan (seb') musallat olmuştur. Denildi ki: Anlamı (şudur) — Şevâribi gürültülü olan, hep sanki %~% Ebû Rebîa ailesinin "musbi'" bir kölesidir — (yani) yırtıcı hayvanlarla baş başa bırakılmış, ihmal edilmiş (kimse). (Bu kelime) "musba'" (مُسْبَع) şeklinde, bâ harfinin fethasıyla da rivayet edilir. "el-Musba'" ile, babası bilinmeyen soyu belirsiz kimse (ed-de'iyy) kinâye yoluyla anlatılmıştır. "Sebe'a fülânun fülânen": Onun gıybetini etti ve yırtıcı hayvanların yemesi gibi etini yedi. "el-Mesba'": Yırtıcı hayvanın bulunduğu yer.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)