الأجر والأجرة: ما يعود من ثواب العمل دنيويا كان أو أخرويا، نحو قوله تعالى: إن أجري إلا على الله [يونس/ 72]، وآتيناه أجره في الدنيا وإنه في الآخرة لمن الصالحين [العنكبوت/ 27]، ولأجر الآخرة خير للذين آمنوا [يوسف/ 57]. والأجرة في الثواب الدنيوي، وجمع الأجر أجور، وقوله تعالى: وآتوهن أجورهن [النساء/ 25] كناية عن المهور، والأجر والأجرة يقال فيما كان عن عقد وما يجري مجرى العقد، ولا يقال إلا في النفع دون الضر، نحو قوله تعالى: لهم أجرهم عند ربهم [آل عمران/ 199]، وقوله تعالى: فأجره على الله [الشورى/ 40]. والجزاء يقال فيما كان عن عقد وغير عقد، ويقال في النافع والضار، نحو قوله تعالى: وجزاهم بما صبروا جنة وحريرا [الإنسان/ 12]، وقوله تعالى: فجزاؤه جهنم [النساء/ 93]. يقال: أجر زيد عمرا يأجره أجرا: أعطاه الشيء بأجرة، وآجر عمرو زيدا: أعطاه الأجرة، قال تعالى: على أن تأجرني ثماني حجج [القصص/ 27]، وآجر كذلك، والفرق بينهما أن أجرته يقال إذا اعتبر فعل أحدهما، وآجرته يقال إذا اعتبر فعلاهما ، وكلاهما يرجعان إلى معنى واحد، ويقال: آجره الله وأجره الله. والأجير: فعيل بمعنى فاعل أو مفاعل، والاستئجار: طلب الشيء بالأجرة، ثم يعبر به عن تناوله بالأجرة، نحو: الاستيجاب في استعارته الإيجاب، وعلى هذا قوله تعالى: استأجره إن خير من استأجرت القوي الأمين [القصص/ 26].
Exdore çevirisi — kaynağın parçası değildir
"el-Ecr" ve "el-ücre": amelin karşılığı olarak geri dönen şeydir; ister dünyevî olsun ister uhrevî. Allah'ın şu sözleri gibi: "Benim ecrim ancak Allah'a aittir" [10:72]; "Ona dünyada ecrini verdik; şüphesiz o, ahirette de sâlihlerdendir" [29:27]; "İman edenler için ahiret ecri elbette daha hayırlıdır" [12:57]. "el-Ücre" ise dünyevî karşılık için kullanılır. "Ecr"in çoğulu "ücûr"dur. Allah'ın "Onların ücretlerini (ecirlerini) verin" [4:25] sözü, mehirlerden kinayedir. "el-Ecr" ve "el-ücre", bir akit karşılığında veya akit yerine geçen şey karşılığında olan (menfaat) hakkında kullanılır ve yalnızca fayda hakkında söylenir, zarar hakkında söylenmez. Allah'ın şu sözleri gibi: "Onların ecirleri Rableri katındadır" [3:199]; "Onun ecri Allah'a aittir" [42:40]. "el-Cezâ" ise hem akit karşılığında hem akit dışında olan şey hakkında kullanılır; ayrıca hem faydalı hem zararlı olan hakkında söylenir. Allah'ın şu sözleri gibi: "Sabretmelerine karşılık onlara cennet ve ipek verdi" [76:12]; "Onun cezası cehennemdir" [4:93]. Denir ki: "ecere Zeydün Amran ye'cüruhü ecran": Zeyd, Amr'a bir şeyi ücret karşılığında verdi. "Âcere Amrun Zeyden": Amr, Zeyd'e ücreti verdi. Allah şöyle buyurmuştur: "Bana sekiz yıl ücretle çalışman şartıyla" [28:27]. "Âcere" de böyledir. İkisi arasındaki fark şudur: "ecertühü", taraflardan yalnızca birinin fiili göz önünde tutulduğunda; "âcertühü" ise her ikisinin fiili göz önünde tutulduğunda söylenir; her ikisi de tek bir anlama döner. Denir ki: "âcerahullâh" ve "ecerahullâh" (Allah ona ecrini versin). "el-Ecîr": fâil veya müfâil anlamında fe'îl (kalıbı)dır. "el-İsti'câr": bir şeyi ücret karşılığında istemektir; sonra bu (kelime), onu ücret karşılığında elde etme için de kullanılır — tıpkı "istîcâb"ın "îcâb"ı ifade etmek üzere müstear (ödünç) kullanılması gibi. Buna göre Allah'ın şu sözü de böyledir: "Onu ücretle tut; çünkü ücretle tutacaklarının en hayırlısı, güçlü ve güvenilir olandır" [28:26].
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)