Exdore çevirisi — kaynağın parçası değildir

القتل'in aslı: ruhun bedenden giderilmesidir; ölüm (موت) gibi. Fakat bunu yapan failin fiili itibariyle bakıldığında قتل (öldürme), hayatın yitirilmesi itibariyle bakıldığında ise موت (ölüm) denir. Allah şöyle buyurdu: „Şimdi o ölür ya da öldürülürse” [3:144]. Ve şu ayet: „Onları siz öldürmediniz, fakat Allah öldürdü” [8:17]; „Kahrolası insan!” [80:17]. Denildi ki: „Kahrolsun o yalancılar!” [51:10] ayetindeki قتل lafzı, onlara bir bedduadır; Allah'tan olduğunda ise bunun (o bedduanın gereğini) var etmesi/gerçekleştirmesidir. Ve şu ayet: „Nefislerinizi öldürün” [2:54]; denildi ki anlamı 'biriniz diğerini öldürsün'dür. Denildi ki: 'nefsi öldürme' ile şehvetleri (arzuları) bertaraf etmek kastedilmiştir. Bundan, mübalağa yoluyla şu istiare yapılmıştır: قتلت الخمر بالماء (şarabı su ile öldürdüm), yani onu su ile kestim/karıştırdım. 'قتلت فلانا / قتلته' ise 'onu zelil kıldım, boyun eğdirdim' anlamındadır. Şair şöyle demiştir: Sanki gözlerim, su çeken develerin çektiği, yorgunluktan bitap düşmüş büyük bir kovadır %~% uzaktaki (yüce) bir bahçeyi sular. 'قتلت كذا علما' da (bir şeyi 'ilmen öldürdüm', yani) onu iyice, eksiksiz bildim demektir. Allah şöyle buyurdu: „Onu yakînen öldürmediler” [4:157]; yani onun çarmıha gerilmiş olduğunu kesin bir bilgiyle bilmediler. المقاتلة: savaşmak ve öldürmeyi (birbirini öldürmeyi) gözetmektir. Allah şöyle buyurdu: „Fitne kalmayıncaya kadar onlarla savaşın” [2:193]; „Andolsun, onlarla savaşılırsa” [59:12]; „Yakınınızda bulunan (kâfir)lerle savaşın” [9:123]; „Kim Allah yolunda savaşır da öldürülürse” [4:74]. Denildi ki: القِتل, düşman ve akran/hasım demektir; aslı المقاتِل (savaşan/hasım)dır. Ve şu ayet: „Allah onları kahretsin (قاتلهم)” [9:30]; denildi ki anlamı 'Allah onlara lânet etsin'dir, denildi ki 'Allah onları helâk etsin'dir. Doğrusu şudur ki bu, مفاعلة (karşılıklılık) kalıbıdır; anlamı: '(kişi) Allah'la savaşmaya kalkışır bir hâle geldi' demektir. Zira Allah'la savaşan mutlaka öldürülür, O'na üstün gelmeye çalışan da yenilir. Nitekim Allah şöyle buyurdu: „Şüphesiz ordumuz galip gelecek olanların ta kendisidir” [37:173]. Ve şu ayet: „Yoksulluk (korkusu) yüzünden çocuklarınızı öldürmeyin” [6:151]; denildi ki bu, kız çocuklarını diri diri gömmekten (وأد) bir nehiydir. Kimileri de dedi ki: bilakis bu, tohumu (nutfeyi) azil ile ziyan etmekten ve onu yerinden başka bir yere koymaktan bir nehiydir. Denildi ki: bu, çocukları, kendilerini ilimden ve ebedî hayatı gerektiren şeyi aramaktan alıkoyacak şeylerle meşgul etmekten bir nehiydir; çünkü câhil ve âhiretten gafil olan kimse, ölüler hükmündedir. Görmez misin ki Allah onları şu sözünde böyle nitelemiştir: „Onlar ölüdürler, diri değildirler” [16:21]. Buna göre: „Kendinizi öldürmeyin” [4:29]; görmez misin ki (ardından) „Kim bunu yaparsa” [4:30] buyurmuştur. Ve şu ayet: „İhramlı iken av hayvanını öldürmeyin. Sizden kim onu kasten öldürürse, davar cinsinden, öldürdüğünün dengi bir ceza (kurban gerekir)” [5:95]. Zira burada boğazlama (ذبح) ve usulünce kesme (ذكاة) yerine قتل lafzını zikretmiştir; çünkü قتل bu lafızların en genelidir. Bu, o (av) hayvanının ruhunu her ne şekilde olursa olsun gidermenin yasak olduğuna dikkat çekmek içindir. 'أقتلت فلانا' denir: falancayı öldürülmeye maruz bıraktım (öldürülmesine sebep oldum). 'اقتتله العشق والجن' (aşk ve cinler onu öldürdü) denir; bu kalıp bu ikisinden başkası için kullanılmaz. الاقتتال: المقاتلة gibidir (karşılıklı savaşma). Allah şöyle buyurdu: „Eğer müminlerden iki topluluk birbiriyle savaşırsa, aralarını düzeltin” [49:9].