Exdore çevirisi — kaynağın parçası değildir

Şirket ve müşâreket: iki mülkün birbirine karışmasıdır. Bir görüşe göre ise: bir şeyin iki veya daha fazla kimse için bulunmasıdır; ister bu şey somut bir varlık (ayn) olsun, ister bir mana olsun. İnsan ile atın hayvanlıkta ortak olması ve bir at ile bir başka atın kumrallık (kümet) ile karalık (dühme) renginde ortak olması gibi. Şöyle denir: "şeriktühû", "şâraktühû", "teşârekû", "iştarakû" ve "eşraktühû fî kezâ". Yüce Allah şöyle buyurdu: "Ve onu işime ortak kıl" [20:32]. Hadiste (şöyle gelmiştir): "Allah'ım, bizi salihlerin duasına ortak kıl." Rivayet edildiğine göre Yüce Allah, Peygamberine (aleyhisselâm) şöyle demiştir: "Ben seni şereflendirdim ve bütün yaratıklarımın üzerine üstün kıldım; ve seni işime ortak kıldım", yani: seni benimle birlikte anılacağın bir konuma getirdim ve şu (âyette) olduğu gibi, bana itaatle birlikte sana itaati de emrettim: "Allah'a itaat edin ve Peygamber'e itaat edin" [47:33]. Ve Yüce Allah şöyle buyurdu: "Siz azapta ortaksınız" [43:39]. "Şerîk"in çoğulu "şürekâ"dır. Yüce Allah şöyle buyurdu: "Ve mülkte O'nun ortağı yoktur" [17:111]. Ve şöyle buyurdu: "Birbiriyle çekişen ortaklar" [39:29]; "Yoksa onların, kendilerine dinden (bir şey) meşru kılan ortakları mı var?" [42:21]; "Ve der ki: Ortaklarım nerede?" [16:27]. İnsanın dinde şirki (ortak koşması) iki türlüdür: Birincisi: büyük şirk; o da Yüce Allah'a bir ortak isbat etmektir. "Falanca Allah'a şirk koştu (eşrake)" denir ve bu, küfrün en büyüğüdür. Yüce Allah şöyle buyurdu: "Şüphesiz Allah, kendisine şirk koşulmasını bağışlamaz" [4:48]. Ve şöyle buyurdu: "Ve kim Allah'a şirk koşarsa, gerçekten uzak bir sapıklıkla sapmıştır" [4:116]; "Kim Allah'a şirk koşarsa, muhakkak Allah ona cenneti haram kılmıştır" [5:72]; "(Kadınlar) Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmamak üzere sana biat ederler" [60:12]. Ve şöyle buyurdu: "Şirk koşanlar diyecekler ki: Allah dileseydi biz de şirk koşmazdık" [6:148]. İkincisi: küçük şirk; o da bazı işlerde Allah ile birlikte O'ndan başkasını gözetmektir. Bu, riya ve nifak olup şu sözle işaret edilmiştir: "Kendilerine verdiği şey hakkında O'na ortaklar koştular. Allah ise onların ortak koştuklarından yücedir" [7:190]; "Onların çoğu, ancak müşrik olarak Allah'a inanır" [12:106]. Kimileri dedi ki: "illâ ve hüm müşrikûn" sözünün anlamı: onlar dünyanın "şerek"ine, yani tuzağına düşmüş kimselerdir. Dedi ki: Peygamber'in (aleyhisselâm) şu sözü de bundandır: "Bu ümmette şirk, düz kaya üzerinde karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir." Dedi ki: "Şirk" lafzı, müşterek (birden çok anlama gelen) lafızlardandır. Yüce Allah'ın şu sözü: "Kim Rabbine kavuşmayı umuyorsa, salih bir amel işlesin ve Rabbine ibadette hiç kimseyi ortak koşmasın" [18:110], her iki şirke de hamledilmiştir. "Müşrikleri öldürün" [9:5] sözüne gelince, fakihlerin çoğu bunu kâfirlerin tamamına hamlederler; şu sözünde olduğu gibi: "Yahudiler, Üzeyr Allah'ın oğludur, dediler..." âyeti [9:30]. Bir görüşe göre ise onlar, Ehl-i Kitap dışında kalanlardır; şu sözü sebebiyle: "Şüphesiz iman edenler, Yahudi olanlar, Sâbiîler, Hıristiyanlar, Mecûsîler ve şirk koşanlar..." [22:17] — burada müşrikleri Yahudi ve Hıristiyanlardan ayrı zikretmiştir.