Exdore çevirisi — kaynağın parçası değildir

el-Vücûd (bulma/var olma) çeşitlidir: Beş duyudan biriyle bulma; "Zeyd'i buldum", "tadını buldum", "sesini buldum", "pürüzlülüğünü buldum" demen gibi. Şehvet gücüyle bulma; "tokluğu buldum" demen gibi. Gazap gücüyle bulma; hüzün ve öfkeyi bulmak gibi. Akılla ya da akıl aracılığıyla bulma; Yüce Allah'ı bilmek ve nübüvveti bilmek gibi. Yüce Allah'a nispet edilen "vücûd" (bulma) ise, salt ilim (bilme) anlamındadır; çünkü Allah, uzuvlar ve aletlerle nitelenmekten münezzehtir. Şu ayette olduğu gibi: "Onların çoğunda bir ahde bağlılık bulmadık; doğrusu onların çoğunu fâsıklar bulduk" [7:102]. "Ma'dûm" (bulunmayan/yok olan) da aynı şekilde bu vecihler üzere söylenir. Yüce Allah'ın eşyayı bulmasına gelince, o bütün bunlardan daha yüce bir vecihledir. Bir şeye güç yetirmek/imkân bulmak da "vücûd" ile ifade edilir. Şu ayette olduğu gibi: "Müşrikleri bulduğunuz yerde öldürün" [9:5]; yani: onları gördüğünüz yerde. Yüce Allah'ın: "Orada iki adam buldu" [28:15] sözü, yani onlara güç yetirdi (onlar üzerinde imkân buldu); onlar dövüşüyorlardı. Ve şu sözü: "Bir kadın buldum" — "güneşe secde ediyorlar" sözüne kadar [27:23, 27:24] — bu, hem gözle hem basiretle bulmadır. Zira onda gözle müşahede vardı ve basiretle onun hâlini değerlendirme vardı. Böyle olmasaydı, "Onu ve kavmini... buldum" âyetindeki hükmü vermesi mümkün olmazdı. Ve şu sözü: "Su bulamazsanız" [4:43]; bunun manası: suya güç yetiremezseniz. Ve şu sözü: "Gücünüz (vücdünüz) ölçüsünde" [65:6]; yani: imkânınız ve zenginlik ölçünüz. Zenginlik bazen "vicdân" ve "cide" ile ifade edilir; bu konuda "vecd", "vücd" ve "vicd" şeklinde de rivayet edilmiştir. Hüzün ve sevgi "vecd" ile, öfke "mevcide" ile, kaybolan şey (dâlle) ise "vücûd" ile ifade edilir. Bazıları şöyle demiştir: Mevcûdât üç çeşittir: Başlangıcı ve sonu olmayan mevcut — ki bu ancak Yüce Bâri'dir; başlangıcı ve sonu olan mevcut — ilk yaratılıştaki insanlar ve dünyevî cevherler gibi; başlangıcı olup sonu olmayan mevcut — ahiret yaratılışındaki insanlar gibi.