اللقاء: مقابلة الشيء ومصادفته معا، وقد يعبر به عن كل واحد منهما، يقال: لقيه يلقاه لقاء ولقيا ولقية، ويقال ذلك في الإدراك بالحس، وبالبصر، وبالبصيرة. قال: لقد كنتم تمنون الموت من قبل أن تلقوه [آل عمران/ 143]، وقال: لقد لقينا من سفرنا هذا نصبا [الكهف/ 62]. وملاقاة الله عز وجل عبارة عن القيامة، وعن المصير إليه. قال تعالى: واعلموا أنكم ملاقوه [البقرة/ 223] وقال الذين يظنون أنهم ملاقوا الله [البقرة/ 249] واللقاء: الملاقاة. قال: وقال الذين لا يرجون لقاءنا [يونس/ 15]، إلى ربك كدحا فملاقيه [الانشقاق/ 6]، فذوقوا بما نسيتم لقاء يومكم هذا [السجدة/ 14] أي: نسيتم القيامة والبعث والنشور، وقوله: يوم التلاق [غافر/ 15] أي: يوم القيامة، وتخصيصه بذلك لالتقاء من تقدم ومن تأخر، والتقاء أهل السماء والأرض، وملاقاة كل أحد بعمله الذي قدمه، ويقال: لقي فلان خيرا وشرا. قال الشاعر: 411- فمن يلق خيرا يحمد الناس أمره وقال آخر: 412- تلقى السماحة منه والندى خلقا ويقال: لقيته بكذا: إذا استقبلته به، قال تعالى: ويلقون فيها تحية وسلاما [الفرقان/ 75]، ولقاهم نضرة وسرورا [الإنسان/ 11]. وتلقاه كذا، أي: لقيه. قال: وتتلقاهم الملائكة [الأنبياء/ 103]، وقال: وإنك لتلقى القرآن [النمل/ 6] والإلقاء: طرح الشيء حيث تلقاه، أي: تراه، ثم صار في التعارف اسما لكل طرح. قال: فكذلك ألقى ومن يغو لا يعدم على الغي لائما ألا يا اسلمي لا صرم لي اليوم فاطما %~% ولا أبدا ما دام وصلك دائما إن تلق يوما على علاته هرما إن الخليط أجد البين فانفرقا %~% وعلق القلب من أسماء ما علقا السامري [طه/ 87]، قالوا يا موسى إما أن تلقي وإما أن نكون نحن الملقين [الأعراف/ 115]، وقال تعالى: قال ألقوا [الأعراف/ 116]، قال: ألقها يا موسى فألقاها [طه/ 19- 20]، وقال: فليلقه اليم بالساحل [طه/ 39]، وإذا ألقوا منها [الفرقان/ 13]، كلما ألقي فيها فوج [الملك/ 8]، وألقت ما فيها وتخلت [الانشقاق/ 4] وهو نحو قوله: وإذا القبور بعثرت [الانفطار/ 4]، ويقال: ألقيت إليك قولا، وسلاما، وكلاما، ومودة. قال تعالى: تلقون إليهم بالمودة [الممتحنة/ 1]، فألقوا إليهم القول [النحل/ 86]، وألقوا إلى الله يومئذ السلم [النحل/ 87]، وقوله: إنا سنلقي عليك قولا ثقيلا [المزمل/ 5] فإشارة إلى ما حمل من النبوة والوحي، وقوله: أو ألقى السمع وهو شهيد [ق/ 37]، فعبارة عن الإصغاء إليه، وقوله: فألقي السحرة سجدا [طه/ 70] فإنما قال: «ألقي» تنبيها على أنه دهمهم وجعلهم في حكم غير المختارين.
Exdore çevirisi — kaynağın parçası değildir
el-Likâ: Bir şeyle karşılaşmak ve aynı anda ona rastlamak. Bazen bunlardan yalnızca biri de bu kelimeyle ifade edilir. "Lekiyehu yelkâhu likâen ve likyen ve likyeten" denir. Bu, hisle, gözle ve basîretle idrak hakkında kullanılır. Buyurdu: "Andolsun ki siz ölümle karşılaşmadan önce onu temenni ediyordunuz" [3:143]. Ve buyurdu: "Andolsun ki bu yolculuğumuzdan dolayı yorgunlukla karşılaştık" [18:62]. Aziz ve Celil olan Allah'a kavuşmak (mulâkât), kıyametten ve O'na dönüşten ibarettir. Yüce Allah buyurdu: "Bilin ki siz O'na kavuşacaksınız" [2:223]. Ve buyurdu: "Allah'a kavuşacaklarını sananlar dedi ki" [2:249]. el-Likâ, el-Mulâkât (karşılaşma) demektir. Buyurdu: "Bize kavuşmayı ummayanlar dedi ki" [10:15]; "Rabbine doğru didinip durmaktasın; sonunda O'na kavuşacaksın" [84:6]; "Bu gününüze kavuşmayı unutmanız sebebiyle tadın" [32:14], yani kıyameti, dirilişi ve haşri unuttunuz. Şu sözü: "Kavuşma günü" [40:15], yani kıyamet günü. Bunun böyle adlandırılması, öncekilerle sonrakilerin karşılaşması, gök ve yer ehlinin buluşması ve herkesin önden gönderdiği ameliyle karşılaşması sebebiyledir. "Falanca hayırla ya da şerle karşılaştı" denir. Şair der ki: 411- "Kim bir hayırla karşılaşırsa, insanlar onun işini över" Bir başkası da der ki: 412- "Ondan cömertliği ve eli açıklığı bir huy olarak bulursun" "Onu şununla karşıladım (lekîtuhu bikezâ)" denir: Onu onunla karşıladığında. Yüce Allah buyurdu: "Orada esenlik dileği ve selamla karşılanırlar" [25:75]; "Onları bir aydınlık ve sevinçle karşıladı" [76:11]. "Telekkâhu kezâ", yani onunla karşılaştı. Buyurdu: "Melekler onları karşılar" [21:103]. Ve buyurdu: "Şüphesiz sen Kur'ân'ı (Allah katından) alıyorsun/karşılıyorsun" [27:6]. el-İlkâ: Bir şeyi, onu karşılayacağın -yani göreceğin- yere atmak. Sonra yaygın kullanımda her türlü atma için bir ad olmuştur. Buyurdu: "İşte böyle attı "Kim azarsa, azgınlığı sebebiyle kendisini kınayan birini bulmakta eksik kalmaz" "Ey Fâtıma, esen kal; bugün senden kopmak yok bana %~% seninle bağın sürdükçe ebediyen de yok" "Bir gün, bütün hâlleriyle Herim'e rastlarsan" "Beraber olanlar ayrılığı kesinleştirdi ve dağıldılar %~% gönül de Esmâ'dan neye tutulduysa tutuldu" Sâmirî" [20:87]; "Dediler ki: Ey Mûsâ! Ya sen at ya da atanlar biz olalım" [7:115]. Yüce Allah buyurdu: "Dedi ki: Siz atın" [7:116]; buyurdu: "Onu at ey Mûsâ! O da onu attı" [20:19, 20:20]. Ve buyurdu: "Deniz onu sahile atsın" [20:39]; "Oraya atıldıklarında" [25:13]; "Oraya her bir topluluk atıldıkça" [67:8]; "İçindekileri atıp boşaldığında" [84:4] -ki bu, şu sözü gibidir: "Kabirler altüst edildiğinde" [82:4]. "Sana bir söz, bir selam, bir kelam ve bir sevgi ilka ettim (ulaştırdım)" denir. Yüce Allah buyurdu: "Onlara sevgi ile (haber) ulaştırıyorsunuz" [60:1]; "Onlara sözü attılar/ilettiler" [16:86]; "O gün Allah'a teslimiyeti ilettiler" [16:87]. Şu sözü: "Şüphesiz biz sana ağır bir söz ilka edeceğiz" [73:5], nübüvvet ve vahiy olarak yüklendiği şeye bir işarettir. Şu sözü: "Yahut şahit olarak kulak veren (kulağını ilka eden) kimse" [50:37], ona kulak vermekten ibarettir. Şu sözü: "Böylece sihirbazlar secdeye kapandılar (ulkıye)" [20:70]; burada "ulkıye" (atıldılar) demesi, bunun onları ansızın yakalayıp âdeta seçme hakkı olmayan kimseler hükmüne soktuğuna dikkat çekmek içindir.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)