اليوم يعبر به عن وقت طلوع الشمس إلى غروبها. وقد يعبر به عن مدة من الزمان أي مدة كانت، قال تعالى: إن الذين تولوا منكم يوم التقى الجمعان [آل عمران/ 155]، وألقوا إلى الله يومئذ السلم [النحل/ 87]، وقال: أنفقوا مما رزقناكم من قبل أن يأتي يوم [البقرة/ 254]، وغير ذلك، وقوله عز وجل: وذكرهم بأيام الله [إبراهيم/ 5] فإضافة الأيام إلى الله تعالى تشريف لأمرها لما أفاض الله عليهم من نعمه فيها. وقوله عز وجل: قل أإنكم لتكفرون بالذي خلق الأرض في يومين الآية [فصلت/ 9]، فالكلام في تحقيقه يختص بغير هذا الكتاب. ويركب يوم مع «إذ»، فيقال: يومئذ نحو قوله عز وجل: فذلك يومئذ يوم عسير [المدثر/ 9] وربما يعرب ويبنى، وإذا بني فللإضافة إلى إذ.
Exdore translation — not part of the source
el-Yevm (يوم): Güneşin doğuşundan batışına kadar olan vakti ifade eder. Bazen de zamandan bir süreyi —hangi süre olursa olsun— ifade eder. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: "İki topluluğun karşılaştığı gün sizden yüz çevirenler" [3:155]; "O gün Allah'a teslimiyet sunarlar" [16:87]; ve şöyle buyurmuştur: "Size rızık olarak verdiklerimizden, bir gün gelmeden önce infak edin" [2:254]; ve bunun dışındakiler. Aziz ve celil olan Allah'ın "Onlara Allah'ın günlerini hatırlat" [14:5] sözüne gelince: günlerin Yüce Allah'a izafe edilmesi, Allah'ın o günlerde onlara bolca verdiği nimetler sebebiyle onların şânını yüceltmek içindir. Aziz ve celil olan Allah'ın "De ki: Siz yeri iki günde yaratanı gerçekten inkâr mı ediyorsunuz?" ayeti [41:9] hakkındaki tahkike dair söz ise, bu kitabın konusu dışındadır. "Yevm", "iz" ile birleştirilir ve "yevmeizin" denir; aziz ve celil olan Allah'ın "İşte o gün, çetin bir gündür" [74:9] sözünde olduğu gibi. Bu kelime bazen i'rab alır (mu'reb olur), bazen de mebnî olur; mebnî olduğunda bu, "iz"e izafe edilmesi sebebiyledir.
Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân · OpenITI (CC BY-NC-SA 4.0)