Exdore translation — not part of the source

en-Nûr: Görmeye yardım eden, yayılmış ışıktır. Bu iki türlüdür: dünyevî ve uhrevî. Dünyevî olan da iki türlüdür: basiret gözüyle akledilen tür ki bu, akıl nuru ve Kur'an nuru gibi ilâhî işlerden yayılan şeydir; ve göz ile hissedilen tür ki bu, güneş ile ay, yıldızlar ve ışık verenler gibi ışık saçan cisimlerden yayılan şeydir. İlâhî nûra dair Yüce Allah'ın şu sözüdür: "Size Allah'tan bir nur ve apaçık bir kitap geldi" [5:15]. Ve şöyle buyurdu: "Ona, insanlar arasında kendisiyle yürüdüğü bir nur verdik; o, karanlıklar içinde olup ondan çıkamayan kimse gibi olur mu?" [6:122]. Ve şöyle buyurdu: "Sen kitap nedir, iman nedir bilmezdin; fakat biz onu, kullarımızdan dilediğimizi kendisiyle doğru yola ilettiğimiz bir nur kıldık" [42:52]. Ve şöyle buyurdu: "Allah'ın, göğsünü İslâm'a açtığı, böylece Rabbinden bir nur üzere olan kimse..." [39:22]. Ve şöyle buyurdu: "Nur üstüne nur; Allah dilediğini nuruna iletir" [24:35]. Göz ile hissedilene gelince, Yüce Allah'ın şu sözü gibidir: "Güneşi bir ışık (ziyâ), ayı bir nur kılan O'dur" [10:5]. Güneşin "ziyâ", ayın ise "nur" ile tahsis edilmesi, ziyânın nurdan daha özel olması bakımındandır. "Ve aydınlatıcı bir ay" [25:61] buyurdu, yani nur sahibi bir ay. Her ikisi için de genel olan ise şu sözüdür: "Karanlıkları ve nuru var etti" [6:1]; ve: "Size, kendisiyle yürüyeceğiniz bir nur verir" [57:28]; ve: "Yer, Rabbinin nuruyla aydınlandı" [39:69]. Uhrevî nûra dair ise şu sözüdür: "Nurları önlerinde koşar" [57:12]; ve: "Onunla beraber iman edenlerin nuru, önlerinde ve sağlarında koşar; 'Rabbimiz! Nurumuzu bizim için tamamla' derler" [66:8]; "Bize bakın da nurunuzdan alalım" [57:13]; "Haydi bir nur arayın" [57:13]. "Allah şunu enâra etti (aydınlattı) ve nevvere etti (nurlandırdı)" denir. Yüce Allah, aydınlatanın (münevvir) bizzat kendisi olması bakımından kendisini "nur" diye adlandırmıştır. Şöyle buyurdu: "Allah, göklerin ve yerin nurudur" [24:35]. Yüce Allah'ın kendisini böyle adlandırması, fiilindeki mübalağa sebebiyledir. en-Nâr ise duyuya görünen alev için kullanılır. Şöyle buyurdu: "Yaktığınız ateşi gördünüz mü?" [56:71]; ve: "Onların durumu, bir ateş yakan kimsenin durumu gibidir" [2:17]. Salt sıcaklık için de kullanılır. Bir de şu sözde zikredilen cehennem ateşi için kullanılır: "Ateş; Allah onu kâfirlere vaad etmiştir" [22:72]; "Yakıtı insanlar ve taşlardır" [2:24]; "Allah'ın tutuşturulmuş ateşi" [104:6] — bu, başka yerlerde de zikredilmiştir. Bir de şu sözde zikredilen savaş ateşi için kullanılır: "Ne zaman savaş için bir ateş yaksalar..." [5:64]. Bazıları şöyle dedi: en-Nâr ile en-Nûr aynı kökten gelir ve çoğu kez birbirine eşlik ederler; ancak nâr, dünyada çölde konaklayanlar için bir yarardır, nûr ise ahirette onlar için bir yarardır. İşte bunun için nûr hakkında iktibas kullanılmış ve: "Nurunuzdan alalım" [57:13] buyurulmuştur. "Tenevvertu nâran": onu gördüm, demektir. el-Menâra: "nûr"dan yahut "nâr"dan türeyen "mef'ale" kalıbındadır; kandilin menâresi gibi, ya da üzerinde ezan okunan şey gibi. Menârü'l-arz: yerin sınır işaretleridir. en-Nivâr: şüpheli şeyden ürküp kaçmaktır; nitekim "nârati'l-mer'e tenûru nevran ve nivâran" (kadın ürküp kaçındı) denir. "Nevrü'ş-şecer" ve "nüvvâruhu" (ağacın çiçeği), nûra benzetilerek böyle denmiştir. en-Nûr: dövme için kullanılan şeydir; "nevvereti'l-mer'etu yedehâ" (kadın elini dövmeledi) denir. Bunun böyle adlandırılması, uzvun nurunu ortaya çıkaran bir şey olması sebebiyledir.